Mówimy o sztucznej inteligencji, ale w rzeczywistości mamy do czynienia z całym środowiskiem technologicznym, które od trzech lat coraz śmielej wkracza w nasze życie. Duże modele językowe (LLM) stworzone na bazie sztucznych sieci neuronowych, stają się codziennością. Korzystamy z nich na masową skalę, jednocześnie utyskując, że nie są to jeszcze twory doskonałe.
Powierzamy AI naszą kulturę – teksty, obrazy, filmy, muzykę – a ona przetwarza je, tworząc nowe treści, które zaczynają żyć własnym życiem. AI nie jest już tylko uczniem i odbiorcą naszych dzieł. Staje się ich współtwórcą.
Ten proces zaczyna oddziaływać na nas ludzi, tworząc nowe środowisko psychologiczne, nowy typ relacji i nowe sprzężenia zwrotne. To jest dopiero początek. Wciąż w większości jesteśmy oddzieleni od sztucznej inteligencji ekranem oraz klawiaturą. Jednak już teraz, w naszych miastach, fabrykach i domach pojawiają się już pierwsze humanoidalne roboty. Napędzane różnymi silnikami AI, będą coraz sprawniej wchodziły winterakcję z człowiekiem i oddziaływały na naszą psychikę. Jednocześnie „one” maszyny i AI, będą od nas czerpały wzorce zachowania i plastycznie dostosowywały się do koegzystowania w środowisku ludzkim. Powstanie nowa forma relacji i interakcji. Te wzajemne relacje doprowadzą do trwałej obecności maszyn w naszym otoczeniu. Chcąc nie chcąc, będziemy zmuszeni wejść w nowy rodzaj relacji:
człowiek – technologia – środowisko
Będzie to relacja mentalna, bowiem maszyny staną się wobec nas responsywne. Oznacza to, że tak jak my jesteśmy kształtowani przez środowisko, tak otoczenie, w tym wypadku technologiczne oparte na Ai, także będzie kształtowało i zmieniało się dzięki nam.
Przez środowisko technologiczne, mam na myśli nie tylko AI, ale cały internet rzeczy, z autonomicznymi pojazdami oraz inteligentnymi domami włącznie. Te relacje, staną się nowym typem zachowań. Pojawią się:
• uzależnienia
• fascynacje
• frustracje
• nowe rodzaje zaburzeń.
Są w społeczeństwie jednostki, które maja uzasadnione problemy z nawiązywaniem relacji miedzy ludzkich.
• Czy będziemy wstanie im pomóc gdy wejdą w romantyczną relacje z botem lub robotem?
• Co się wydarzy gdy człowiek zostanie skrzywdzony przez maszynę?
• Czy będziemy umieli stanąć w obronie maszyn, które będą krzywdzone przez ludzi?
• Czy będziemy umieli nad tym zapanować?
• Czy zdołamy trafnie zdiagnozować i ustalić żródło problemu?
• Czy będziemy zdolni do wprowadzenia takich usprawnień aby pomóc?
Czy jesteśmy na to gotowi?
Brzmi jak Sci Fi? To się już dzieje. Skala może wydawać się marginalna. Jednak jeszcze dwa lata temu marginalnym tematem było samo AI. Teraz technologia zabiera pracę ludziom, zastępuje nas w coraz szerszym spektrum życiowych działań.
Staje się partnerem i przeciwnikiem. Nie mamy wyjścia. Musimy nauczyć się z tym żyć. Ale czy wiemy jak? Musimy zrozumieć ten proces, zanim wymknie się spod kontroli. Dlatego potrzebujemy nowej dziedziny nauki – Psychologii Symbiotycznej.
Będzie ona badać nie tylko wpływ technologii na człowieka, ale i nasz wpływ na technologie. To nie jest jednostronna relacja. To nowa forma symbiozy.
Psychologia Symbiotyczna to pierwszy krok do zrozumienia tej nowej rzeczywistości. Jeśli ten temat Cię porusza – dołącz do dyskusji, podpisz się pod manifestem! Jeśli masz pomysły, badania, refleksje – podziel się nimi. Stworzymy przestrzeń dla ludzi, którzy chcą zrozumieć i kształtować tę relację.
To nie jest pytanie o to, czy AI i technologie staną się częścią naszego życia. To się już stało. Pytanie brzmi: jak chcemy z tym żyć?